محاسبه سرعت صوت سیال و فاصله سنسور فلومتر التراسونیک
با انتخاب سیال، دما، جنس و ابعاد لوله، سرعت صوت سیال و مسیر عبور موج را بررسی کنید. ابزار زاویه شکست، قطر داخلی مؤثر و فاصله تقریبی سنسورها را برای آرایشهای Z، V، N و W نمایش میدهد. این برآورد برای کنترل اولیه تنظیمات کلمپآن است؛ فاصله نهایی نصب را از خود فلومتر و راهنمای سنسور دریافت کنید.
محاسبهگر سرعت صوت برای تنظیم فلومتر التراسونیک
سیال (مایع یا گاز)، دما و مشخصات لوله را وارد کنید. سرعت صوت سیال، زاویه شکست موج و فاصله تقریبی نصب سنسورها محاسبه میشود و مسیر موج روی مدل سهبعدی لوله نمایش داده میشود.
تغییر سرعت صوت با دما
مقادیر برای ورود به منوی فلومتر
فاصله نصب بدون احتساب آفست داخلی سنسور است. عدد نهایی را از نمایشگر خود فلومتر بخوانید و این مقدار را برای کنترل استفاده کنید. ضرایب دمایی سیالات غیر از آب و آب دریا تقریبی هستند.
فلومتر التراسونیک مناسب این لوله را میخواهید؟
مشخصات لوله و سیال را برای کارشناسان ابزار تامین ارشیا بفرستید. پیش از اعلام قیمت، انتخاب فنی سنسور و روش نصب بررسی میشود.
ارسال درخواست استعلامراهنمای محاسبه سرعت صوت در سیالات برای فلومتر التراسونیک
فلومتر التراسونیک زمانگذری، زمان انتشار موج در جهت جریان و خلاف آن را مقایسه میکند. سرعت حرکت سیال با سرعت صوت در سیال یکسان نیست. سرعت صوت از خواص ماده و دما اثر میگیرد و در مدل کلمپآن، مشخصات دیواره و پوشش داخلی لوله نیز بر مسیر صوتی و محل نصب سنسورها تأثیر میگذارند.
ورودیهای ابزار را چگونه تعیین کنیم؟
- نوع سیال (مایع یا گاز) و دمای واقعی کار را انتخاب کنید. اگر مقدار معتبر سرعت صوت را در اختیار دارید، گزینه سفارشی برای ورود آن در دسترس است.
- جنس لوله، قطر خارجی و ضخامت جداره را بر حسب میلیمتر وارد کنید. این ابزار قطر داخلی را از هندسه لوله به دست میآورد.
- در صورت وجود پوشش داخلی، جنس و ضخامت آن را مشخص کنید؛ حذف پوشش از محاسبه میتواند مسیر موج را تغییر دهد.
- آرایش Z، V، N یا W را انتخاب کنید. این گزینهها در ابزار به ترتیب یک، دو، سه و چهار عبور موج از سیال را نشان میدهند.
- نتایج، نمودار دما و جدول مقادیر ورود به منوی فلومتر را بررسی کنید.
مثال از تنظیمات اولیه ابزار
برای آب در ۲۰ درجه سانتیگراد، مقدار مدل ابزار نزدیک ۱۴۸۲٫۴ متر بر ثانیه است. در نمونه پیشفرض با لوله فولاد کربنی، قطر خارجی ۱۱۴٫۳ و ضخامت ۶٫۰۲ میلیمتر و بدون پوشش، قطر داخلی حدود ۱۰۲٫۳ میلیمتر محاسبه میشود. در آرایش V، فاصله نمایشدادهشده حدود ۸۵٫۳ میلیمتر است. این فاصله به فرضهای هندسی و مشخصات گوه سنسور وابسته است و نسخه قطعی نصب هر دستگاه محسوب نمیشود.
سرعت صوت در مایعات
سرعت صوت در مایعات با دما تغییر میکند. در آب، این مقدار از حدود ۱۴۰۲ متر بر ثانیه در صفر درجه به حدود ۱۵۵۵ متر بر ثانیه در ۷۴ درجه میرسد و سپس کاهش مییابد. در بیشتر سوختها و روغنها روند برعکس است و با افزایش دما، سرعت صوت کم میشود. برای مایعات، رابطه و داده مخصوص همان سیال لازم است. ابزار برای آب و آب دریا از معادلات مرجع استفاده میکند و ضرایب دمایی سایر مایعات فهرست، برآوردی هستند.
| مایع (دمای ۲۵ درجه سانتیگراد) | سرعت صوت تقریبی (m/s) |
|---|---|
| آب | 1497 |
| آب دریا (شوری ۳۵) | 1534 |
| گازوئیل | 1250 |
| نفت سفید | 1324 |
| اتانول | 1144 |
| متانول | 1076 |
| اتیلن گلیکول | 1658 |
| گلیسیرین | 1904 |
سرعت صوت در گازها
برای گاز ایدهآل، رابطه پایه c = √(γRₛT) است که در آن γ نسبت ظرفیتهای گرمایی گاز، Rₛ ثابت ویژه گاز (ثابت عمومی گازها تقسیم بر جرم مولی) و T دما بر حسب کلوین است. به همین دلیل سرعت صوت در گاز ایدهآل به دما و نوع گاز بستگی دارد و در فشارهای پایین تقریباً مستقل از فشار است. فرمول گاز را نباید برای آب یا روغن استفاده کرد.
ابزار برای هوا، نیتروژن، اکسیژن، دیاکسید کربن، متان، گاز طبیعی، پروپان، هیدروژن، هلیوم، آرگون و بخار آب فوقگرم نیز سرعت صوت را محاسبه میکند. در فشارهای بالا، بهویژه برای گاز طبیعی، رفتار گاز از حالت ایدهآل فاصله میگیرد و مقدار واقعی به ترکیب و فشار گاز وابسته است؛ در این شرایط باید داده معتبر گاز یا روشهای استاندارد بررسی شود.
| گاز (دمای ۲۰ درجه، فشار پایین) | سرعت صوت تقریبی (m/s) |
|---|---|
| هوا | 343 |
| نیتروژن | 349 |
| دیاکسید کربن | 267 |
| متان | 445 |
| هلیوم | 1008 |
| هیدروژن | 1303 |
چرا جنس و ضخامت لوله اهمیت دارد؟
در فلومتر کلمپآن، موج از گوه سنسور، دیواره و گاهی پوشش عبور میکند و سپس وارد سیال میشود. نوع موج و سرعت صوت جداره بر شکست موج اثر دارند. مقدار سرعت موج برشی با موج طولی فرق دارد؛ بنابراین مقدار موردنیاز منوی دستگاه را مطابق راهنمای سازنده انتخاب کنید. وجود رسوب، خوردگی، پوشش جداشده یا تماس نامناسب سنسور میتواند سیگنال واقعی را تضعیف کند.
کدام آرایش نصب را انتخاب کنیم؟
معمولاً برای لولههای کوچک تا قطر داخلی حدود ۵۰ میلیمتر. مسیر طولانیتر، اختلاف زمان بزرگتری ایجاد میکند.
رایجترین آرایش برای قطرهای متوسط، حدود ۵۰ تا ۳۰۰ میلیمتر. هر دو سنسور در یک طرف لوله نصب میشوند.
برای لولههای بزرگ یا سیالات با تضعیف زیاد. سنسورها روبهروی هم و در دو طرف لوله قرار میگیرند.
این محدودهها راهنمای عمومی هستند و توصیه سازنده سنسور و کیفیت سیگنال در محل نصب، ملاک نهایی است.
فاصله محاسباتی را چطور برای نصب استفاده کنیم؟
فاصله ابزار بدون احتساب آفست داخلی اختصاصی هر سنسور گزارش میشود. پس از ورود مشخصات به فلومتر، فاصله پیشنهادی خود دستگاه، کیفیت سیگنال و کنترلهای نصب سازنده را ملاک قرار دهید. پشتیبانی محاسباتی از یک گاز یا یک جنس لوله به معنی مناسب بودن همه فلومترهای کلمپآن برای آن کاربرد نیست؛ سازگاری دستگاه و سنسور باید جداگانه بررسی شود.
پرسشهای متداول
آیا فاصله نصب محاسبهشده را میتوان مستقیم استفاده کرد؟
این عدد برای کنترل و برآورد اولیه است و آفست داخلی سنسور را شامل نمیشود. فاصله نهایی را از نمایشگر فلومتر پس از وارد کردن مشخصات بخوانید.
اگر سیال من در فهرست نباشد چه کنم؟
گزینه سفارشی را انتخاب کنید و سرعت صوت سیال را از دیتاشیت یا آزمایش وارد کنید. بسیاری از فلومترهای التراسونیک امکان اندازهگیری سرعت صوت سیال را هنگام کار دارند.
چرا برای لولههای فلزی سرعت موج برشی استفاده میشود؟
در سنسورهای کلمپآن رایج، موج در جداره فلزی بهصورت موج برشی منتشر میشود. در لولههای پلیمری مانند PVC و پلیاتیلن معمولاً سرعت موج طولی به کار میرود. مقدار مورد نیاز را مطابق راهنمای سازنده فلومتر وارد کنید.
آیا فلومتر التراسونیک کلمپآن برای گاز هم کاربرد دارد؟
بله، اما به سنسورهای مخصوص گاز نیاز دارد و در جنس لوله، فشار و قطر محدودیتهایی دارد. برای گاز، فلومترهای التراسونیک اینلاین و اینسرشن هم گزینههای رایجی هستند و انتخاب بین آنها به شرایط فرایند بستگی دارد.
برای آشنایی با مفهوم و مقادیر سرعت صوت، مقاله سرعت صوت در هوا، آب و جامدات را ببینید. برای محاسبه سرعت جریان از دبی و قطر داخلی نیز از محاسبهگر دبی و سرعت سیال استفاده کنید.
مرجع رابطه گازها: سرعت صوت در NASA.
برای بررسی دیگر محاسبات به ابزارهای کاربردی ابزار دقیق بروید. برای انتخاب تجهیز متناسب با شرایط فرایند نیز میتوانید درخواست بررسی فنی و استعلام قیمت ثبت کنید.

